Fungizone (Amfoterisin B) Nedir?
Fungizone, etken maddesi Amfoterisin B olan çok güçlü bir antifungal ilaçtır. İnsanlarda sistemik mantar enfeksiyonlarında kullanılır. Kuşlarda ise en çok Candida albicans (kursak mantarı, pamukçuk) ve Aspergillus (aspergillozis) enfeksiyonlarında veteriner hekim gözetiminde tercih edilir.
Amfoterisin B, mantar hücre zarındaki ergosterole bağlanarak zar geçirgenliğini bozar ve mantarın ölmesine neden olur. Bu sayede sadece mantarı durduran değil, aynı zamanda öldüren fungisid etki gösterir.
Kuşlarda Kullanım Alanları
-
Kursak mantarı (Candida enfeksiyonu) – yavru ve yetişkinlerde en sık görülen mantar hastalığı
-
Pamukçuk (oral kandidiyazis) – dil ve damakta beyaz tabaka oluşumu
-
Aspergillozis (küf mantarı enfeksiyonu) – özellikle solunum sistemi etkilenir
-
Bağırsak mantarları – antibiyotik sonrası flora bozulmalarında
Dozaj ve Uygulama
⚠️ Fungizone’un dozu kuşlarda çok hassastır. Yanlış kullanım ölümcül olabilir. Mutlaka veteriner kontrolünde uygulanmalıdır.
1. İntravenöz (IV)
-
Ciddi sistemik enfeksiyonlarda uygulanır.
-
Doz: 0,25–1,5 mg/kg (damar içine, 2–4 saatte yavaş infüzyon).
-
Genellikle 3–7 gün sürer.
2. İntratrakeal / Nebulizasyon
-
Aspergillozis gibi solunum yolu enfeksiyonlarında tercih edilir.
-
Doz: 1 mg/kg intratrakeal veya 0,25–1 mg/mL konsantrasyonla nebulizasyon.
-
Günde 2 kez, 10–20 dakika uygulanabilir.
3. Oral Süspansiyon
-
Suluk suyu veya şırınga ile verilebilir.
-
Doz: 0,01 mL/100 g canlı ağırlık.
-
Genellikle 7–14 gün boyunca uygulanır.
4. Deneme Dozu
-
İnsanda olduğu gibi kuşlarda da bazı veterinerler, toksisite riskini görmek için düşük bir “test dozu” ile başlayıp sonra normal doza geçebilir.
Tedavi Süresi
-
Tipik tedavi: 7–14 gün.
-
Sistemik ağır enfeksiyonlarda süre uzayabilir.
-
Belirtiler kaybolsa bile birkaç gün daha devam edilmesi gerekir.
Destekleyici Önlemler
-
Sıvı desteği çok önemlidir. Böbrek toksisitesi riskini azaltır.
-
Kafes ve suluklar her gün temizlenmelidir.
-
Beslenme desteklenmeli, bağışıklık güçlendirilmeli.
-
Ortam havalandırılmalı, nem kontrol altında tutulmalıdır.
Yan Etkiler ve Riskler
Fungizone güçlü olduğu kadar yan etkileri de yoğun bir ilaçtır:
-
Böbrek toksisitesi (en ciddi risk)
-
İştah kaybı, halsizlik
-
Kusma, ishal
-
Aritmi, kalp durması (özellikle hızlı IV verilirse)
-
Elektrolit bozuklukları (hipokalemi)
-
Nadir olarak nörolojik belirtiler (denge kaybı, kas zayıflığı)
✅ Özet:
Fungizone (Amfoterisin B), kuşlarda Candida ve Aspergillus enfeksiyonlarında kullanılan çok güçlü bir antifungal ilaçtır.
-
IV: 0,25–1,5 mg/kg yavaş infüzyon
-
Nebulizasyon: 0,25–1 mg/mL, günde 2 kez
-
Oral: 0,01 mL/100 g ağırlık
Tedavi genellikle 7–14 gün sürer. Ancak yüksek toksisite riski nedeniyle yalnızca veteriner gözetiminde uygulanmalıdır.